Klimaatverandering

Wij Nederlanders praten graag over het dagelijkse weer. We moeten ook aan de slag met het weer op termijn, met de gevolgen van klimaatverandering..

Klimaatverandering

Klimaatverandering is de verandering van het gemiddelde weer of klimaat over een lange periode. De verandering laat zich het duidelijkst zien in een verandering van de gemiddelde temperatuur, veranderingen van de heersende windrichting en van de waterkringloop en daarmee van de bewolking en de hoeveelheid neerslag op aarde. Deze veranderingen hebben invloed op verwoestijning, draslanden, overstromingen door buiten hun oevers tredende rivieren en de grootte van ijskappen en gletsjers. Op langere termijn hebben klimaatveranderingen ook invloed op zeestromingen, het zeeniveau en het zoutgehalte van het zeewater.

Een paar duizend jaar geleden is door de mens een ontwikkeling in gang gezet die grote gevolgen heeft. Door de landbouw werden grote gebieden ontbost, steenkool werd verbrand en veengebieden werden in oplopend tempo drooggelegd en ontgonnen. Honderd jaar geleden , met de industriële revolutie, kwam de exploitatie van de opgebouwde aardolie- en aardgasvoorraden op gang. En daarmee een verhoging van de uitstoot van CO2, een broeikasgas. Er is sindsdien sprake van een opwarming van de Aarde, die door de activiteiten van de mens lijkt te zijn veroorzaakt.

Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Nederland kan dit niet in zijn eentje oplossen: er is een wereldwijde aanpak nodig. Daarom maken veel landen samen afspraken om de CO2-uitstoot te verminderen. In 1992 werd in Rio de Janeiro het eerste Klimaatverdrag gesloten. In 1997 is het Klimaatverdrag van Rio verder uitgewerkt in het Kyoto protocol. De industrielanden spraken toen af om in 2012 ruim 5 procent minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Daarna is Kyoto verlengd tot 2020. In Parijs zijn in 2015 verdere afspraken gemaakt om tot een hogere reductie te komen.

Overheden maken beleid om verwachte negatieve effecten van klimaatverandering te beperken en gebruik te maken van kansen. Dat heet klimaatadaptatie.
Heel belangrijk is het overgaan van het gebruik van fossiele brandstoffen als kolen, gas en olie naar schone energie uit zon, wind en water.

 

 

Voor het basisonderwijs

Kinderen van nu zijn de burgers en beleidsmakers van straks. Goed om ze te leren dat ze steeds nadenken over de impact van hun handelen. Er zijn een aantal laagdrempelige acties om aan mee te doen zoals de Groene Voetstappen. Ook heeft het NME lessuggesties als Kinderklimaattop, 2035 onze toekomst enz. Natuurlijk geeft ook het groen inrichten van het schoolplein, het leggen van zonnepanelen op school en/of Ecoschool zijn een duidelijk beeld dat ook school bezig is met klimaatadaptatie. Vraag voor meer suggesties het NME.

 

Voor burgers

Klimaatverandering kan hete zomers geven met stevige hoosbuien. Hoe gaan we om met waterschaarste en wateroverlast? Vooral de hoosbuien zetten Nederland op de kop. We kunnen ons regenwater afkoppelen van het riool, meedoen aan Operatie Steenbreek (Tegel eruit, plant erin), groene daken leggen en de tuin waterproof maken.
Wat energie betreft: de regering wil dat we in 2035 van het gas af zijn. Dat wordt een uitdaging voor koken en verwarmen. Huizen moeten zo energieneutraal mogelijk zijn of worden. Isoleren van vloer, dak en spouw helpt tegen warmte-lekken. Met zonnepanelen op het dak wek je je eigen groene stroom op. Het gebruik van elektrische auto’s wordt gestimuleerd, al is fietsen naar je werk nog energiebewuster.
Kijk ook eens bij ons thema Energie en Duurzaamheid naar interessante tips, weetjes en links.

 

Voor bedrijven

Bedrijven die duurzaam ondernemer willen zijn, zijn bewust bezig met het PPP-principe: Planet, People, Profit. Rekening houdend met klimaatadaptatie is er dan (extra) oog voor het ruimtegebruik, energie, hemelwater, bodemkwaliteit e.d.
Zonnepanelen en groene daken maken tegelijkertijd de binnenruimte aangenamer van temperatuur in hete zomers door hun isolerende werking. Het afkoppelen van regenwater (misschien opvangen om toiletten e.d. te spoelen?) en het meer vergroenen van het terrein zorgt niet alleen voor minder overlast met hoosbuien maar is ook een groener visitekaartje.

 

Voor gemeentes

Klimaatadaptatie is het proces waarbij de samenleving zich aanpast aan het actuele of verwachte klimaat en de effecten daarvan, om de schade die gepaard kan gaan met klimaatverandering te beperken en de kansen die de klimaatverandering biedt te benutten. Gemeentes maken lokaal beleid wat ook effecten heeft voor leefomgeving en regionale economie. Klimaatdoelen zijn o.a. CO2reductie/energieneutraal/isolatie, overstroming/wateroverlast, droogte/hittestress enz.

Operatie Steenbreek en aanleggen van wadi’s kan ondersteunend zijn bij het afkoppelen van regenwater. Een belangrijk doel van wadi’s is opvangen van stortbuien.
Hittestress kan deels voorkomen worden door het gevarieerder maken van de openbare ruimtes. Geen parkeerterreinen die enkel uit bestrating bestaan maar terreinen waar halfdoorlatende bestrating is en voldoende groen met bomen. Eén grote boom staat synoniem voor circa 8-10 airco’s.

Een extra zorgpunt bij klimaatverandering is de verandering in soorten planten en dieren. Wanneer het warmer wordt, kunnen soorten die van nature bijvoorbeeld alleen rond de Middellandse Zee voorkomen zich ook in Nederland handhaven. Eikenprocessierupsen, buxusmotten, tijgermuggen: allemaal plaagdieren omdat er (nog) geen natuurlijke vijanden zijn. Het aanleggen en onderhouden van een biodiverse buitenruimte (bermen, slootkanten ed.) voorkomt negatieve ‘monoculturen’.

Voor partners

Ondernemersverenigingen en gemeentes kunnen met samenwerken veel bereiken op gebied van klimaatadaptatie. NME Rivierenland staat open voor succesverhalen om deze te delen met anderen die nog zoekende zijn.
Heeft u een tip, suggestie of vraag: laat het ons weten.

Interessante links e.d.

Onderwijs:

Water en klimaat in jouw straat : https://watereducatie.nl/nieuws/286-nieuw-lesmateriaal-delfland

Groene schoolpleinen: https://www.ivn.nl/verslag-conferentie-groene-schoolpleinen-in-nijmegen-lent-20-juni-2018

Stoomcursus Klimaatverandering: https://marcterhorst.nl/wp-content/uploads/pb3510-stoomcursus-klimaatverandering.pdf en kinderboek over klimaatverandering: https://www.libris.nl/boek/?authortitle=marc-ter-horst/palmen-op-de-noordpool–9789025768171

Schooltv clipphanger wat is het broeikaseffect https://schooltv.nl/video/clipphanger-wat-is-het-broeikaseffect/

https://schooltv.nl/video/geoclips-ons-klimaat-verandert/

https://tgthr.nl/over-klimaatverandering/

Voor basisscholen: serie klimaatjes. Kleurrijke voorleesboekjes € 14,95 per stuk, Natte voeten, Wat is het warm, Warme truien, Plastic soep

https://www.milieucentraal.nl/klimaat-en-aarde/klimaatverandering/klimaatverdrag-en-beleid/
Broeikaseffect:

https://wikikids.nl/Broeikaseffect

https://nl.wikipedia.org/wiki/Broeikaseffect

https://www.milieucentraal.nl/klimaat-en-aarde/klimaatverandering/wat-is-het-broeikaseffect/
Hoosbuien:

Ho ho hoosbui: https://www.hohohoosbui.nl/

Waterschap rivierenland – hoosbuien:  https://www.waterschaprivierenland.nl/search?query=hoosbuien&sort=

Maak je tuin hoosbui/waterklaar: https://www.tuinbranche.nl/nieuwsbericht/ytuinbezitter-prepareer-je-tuin-op-hoosbuien-en-hittestressy-adviseren-overheden-en-bedrijfsleven

 

Operatie steenbreek: https://www.operatiesteenbreek.nl/

IVN – operatie steenbreek: https://www.ivn.nl/operatie-steenbreek

Huisje-boompje-beter: https://www.huisjeboompjebeter.nl/
Groene daken:

https://www.milieucentraal.nl/in-en-om-het-huis/klussen/groen-dak/

http://www.waterbewust.nl/groendakaanleg.html
Wadi:  (wikipedia): https://nl.wikipedia.org/wiki/Wadi_(infiltratievoorziening)

Subsidies afkoppelen regenwater: https://www.duurzaamthuis.nl/financieel/subsidies/subsidie-regenwater

Voor agrariërs en gemeenten over water (van WSRL) https://www.waterschaprivierenland.nl/common/actueel/actueel.html

https://ruimtelijkeadaptatie.nl/congres/congres-hittestress/

Filmpje het wordt warmer in Nederland  https://ruimtelijkeadaptatie.nl/congres/congres-hittestress/nieuwsberichten/animatiefilm-warmer/

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/klimaatverandering

Kennisportaal ruimtelijke adaptatie: https://ruimtelijkeadaptatie.nl/hulpmiddelen/

Klimaatcoalitie: https://www.klimaatcoalitie.nl/

Klimaatadaptatie provincie Gelderland: https://gelderland.notubiz.nl/document/6596167/1/EEM_-_Bijlage_Voortgang_Inspelen_op_klimaatverandering_%28PS2018-438%29

https://ruimtelijkeadaptatie.nl/

Kijk ook op: https://www.nmebetuwe.nl/links-en-adressen/